Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2015

ΠΑΖΑΡΙ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΤΖΙΑ 2015

 Φλεβάρης, ο μήνας που γίνεται το Παζάρι Βιβλίου στην πλατεία Κοτζιά και πολύς κόσμος το επισκέπτεται ελπίζοντας να βρει φτηνά βιβλία. Συνήθως, όταν γινότανε στην Κλαυθμώνος, έκανα τη βόλτα μου, πες από περιέργεια, πες από λαχτάρα να βρω βιβλία εξαντλημένα, φτηνά, δυσεύρετα.

Σήμερα που το χιόνι κράτησε το σχολείο μας κλειστό, έσπευσα κατά Δημαρχείο της Αθήνας μεριά, θεωρώντας πως το κρύο θα λειτουργούσε αποτρεπτικά στους επισκέπτες και εγώ θα κινιόμουνα πιο άνετα και πιο γρήγορα.
Πολύς κόσμος παρά το κρύο, ευτυχώς οι διάδρομοι είναι άνετοι και η πρόσβαση εύκολη.
Θα με ρωτήσετε αν πήρα κανένα βιβλίο και αν αξίζει κανείς να πάει. Θα πρότεινα μια προσεκτική βόλτα για να πάρετε κάποιο βιβλίο του ΠΟΛ ΟΣΤΕΡ από Ζαχαρόπουλο που τα πουλάνε 4,5 -5 ευρώ και που στα βιβλιοπωλεία πωλούνται 7-11 ευρώ. Εγώ δεν πήρα.

Πήρα δυο βιβλιαράκια του Χένρι Τζέιμς από εκδόσεις Πλέθρον και Αλεξάνδρεια. Έψαξα για Βουτυρά που μου λείπει ο 5ος τόμος, αλλά δεν υπήρχε. Έχουν τους πρώτους τέσσερις μόνο και τους πουλάνε 6 ευρώ τον ένα. Αυτούς που στο γνωστό υπόγειο δίπλα στον Παλαμά τους πουλάνε 3 ευρώ.

Θα κάνω χρόνια να ξαναπάω: Υγρασία, μούχλα και βιβλία που δεν με ενδιαφέρουν τα περισσότερα, μιας και υπάρχουν σε νεότερες εκδόσεις και μεταφράσεις. Αυτή είναι η προσωπική μου άποψη. Εσείς κάντε τη βόλτα σας για να μορφώσετε ιδίαν άποψιν.
Οι φιλόλογοι ίσως διαλέξουν κάτι από αυτά εδώ:
 Κι από αυτά τα κλασικούλια κάτι θα βρείτε:



 Προσοχή στο κτήνος!
 Οδός Πανός, αν σας ενδιαφέρουν κάποια τεύχη.
 Βιβλία για όλα τα γούστα αλλά όχι για μένα.
 Εδώ στάθηκα λίγο στα ιστορικά του Θεμέλιου:

Ο καθείς και οι επιλογές του. Καλά διαβάσματα.

Σάββατο, 7 Φεβρουαρίου 2015

Κοντός Γιάννης Θανάσιμα επαγγέλματα

 Το Γιάννη Κοντό τον ξέρω ως ποιητή αμφισβητία, σαρκαστικό που με όχημα την ποίηση με ταξιδεύει σε τοπία αστικά και ψυχικά. Πήρα στα χέρια μου το τελευταίο του βιβλίο με μικρά πεζά και με τον τίτλο «ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ» από τις Εκδόσεις των Φίλων αφιερωμένο στα τριάντα χρόνια αποχωρισμού από τον Γιώργο Ιωάννου.
 Περιέχει πενήντα πέντε μικρά κείμενα για επαγγέλματα που το καθένα μου φέρνει στο νου στοιχεία που αφορούν τον ίδιο τον ποιητή και τα θέματα που τον απασχολούν και με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συνδέονται με τον ίδιο: Ο Αλιεύς που «πώς μπλέχτηκε στα δίχτυα σου η ψυχή μου…», «Με αγκίστρι, με δολώματα, με ψεύτικες υποσχέσεις παρασύρουν τα ψάρια και τα αιχμαλωτίζουν. Μετά ακολουθεί το γνωστό μακελειό της σφαγής. Τα ψάρια δεν διαμαρτύρονται, ξέρουν τον προορισμό τους…». Για τον Αγιογράφο που «μουσκεύει τα πινέλα στο δάκρυ και προετοιμάζεται με λυγμούς και προσευχές, ξέρει πού πατά αλλά το σώμα του τραβά γι’ αλλού».   Για τον Αρχαιολόγο που «Τα κομμάτια του χρόνου θυμίζουν επιθυμίες και είναι σκορπισμένες στην ανασκαμμένη περιοχή και ο αρχαιολόγος τα κοιτάζει με περίσκεψη». Για το Λογιστή που «Εκεί στο δάσος θα κόψει ξύλα-λέξεις και θα ανάψει φωτιά να ζεσταθεί. Για να γίνει λογιστής ψυχών ούτε που το σκέφτηκε ποτέ». Για το Σκηνογράφο που «κατάκοπος, όταν αδειάζει η αίθουσα κάνει σχέδια για το επόμενο έργο με μακέτα από σύννεφο και σπάγκο». Για τον Ηθοποιό που «Το σανίδι πήρε φωτιά από τη φωνή του» και «Δεμένος στον μεγάλο τροχό του Προμηθέα, χαρίζει: φως, φωτιά, και την ψυχή του στους θεατές».
Νιώθω πως σε όλα τα κείμενα πίσω από όλους αυτούς τους ανθρώπους που προβάλλονται κρύβεται ή ταυτίζεται μαζί τους ο ΠΟΙΗΤΗΣ. Όταν μιλά για το Ζωγράφο που «Τα δάχτυλά του γεμάτα αίματα και μύρισε ο παράδεισος των ματιών της», παραστατικότατα κεντά την αγωνία του καλλιτέχνη- δημιουργού, όταν μιλά για το Γιατρό που  «Με τι διασκελισμό περνά τα σύνορα του πόνου και τραβά την ψυχή μας στα ύψη σε ουράνιες φωλιές, κοιτώντας μία ακοίμαντη λίμνη που του φέρνει ηρεμία»,  όταν συμφωνεί με τον Εφημεριδοπώλη «Τι εφήμερα που είναι όλα», «Τα φιλιά σου τα θέλω αιώνια, αλλά υπακούω στο νόμο της λησμονιάς» ουσιαστικά μας κάνει συμμέτοχους της ποιητικής του, της αγωνίας και του κοινωνικού του προβληματισμού εικονογραφώντας σκέψεις και αισθήματα.
Κείμενα που αξίζουν να διαβαστούν και που η γλύκα τους μας κάνει να ξεχνάμε τα πολλά λάθη της έκδοσης και την έλλειψη επιμέλειας.

Διάλεξα να αντιγράψω δυο κείμενα που αναφέρονται στο  Βιβλιοπώλη και το Μεταφραστή και τα παραθέτω εδώ:
                                                                       Βιβλιοπώλης
στον Γιώργο Μαρκόπουλο
 Κάποτε περίμενε να τον πνίξουν οι σκέψεις, οι ιστορίες, τα ποιήματα κ.ά. των συγγραφέων που πουλά με το ζόρι. Αιχμάλωτος σε ένα στενό χώρο - μιλάμε για τα μικρά βιβλιοπωλεία - νομίζει ότι πνίγεται. Καμιά φορά βαριέται και διαβάζει. Περνάει και κανένας ξέμπαρκος συγ­γραφέας και ρωτάει «πώς πάμε;» εκείνος του απαντά ξινισμένος «καλά, καλά, υπάρχει και η κρίση!». Κάτι κορίτσια γυρεύουν εναγωνίως τα Ρω του έρωτα του Οδυσσέα Ελύτη. Ζέστη, βροχή, χιόνι εκείνος στο πόστο του. Βλέπει μόνο ένα κομμάτι του δρόμου και επιλεκτικά τους διερχόμενους. Χωρίς εκπλήξεις κυλάει η μέρα, το φως λιγοστεύει και σκάει η νύχτα σαν βεγγαλικό. Κλειδώνει και φεύγει. Τα βιβλία στην αρχή βουβά και μετά αρχίζουν ένα κου­βεντολόι άλλο πράγμα. Ο Όσκαρ Ουάιλντ κάτι λέει και γελάνε όλα. Ο Χεμινγουέι γεμίζει την καραμπίνα του και ρίχνει σε ένα ρινόκερο που βόσκει πιο κει. Ό Διονύσιος Σολωμός σφυ­ρίζει τον Εθνικό 'Ύμνο και άνοιγε μπουκάλια. Ό Γιάννης Ρίτσος σιγομιλούσε με τον Γιώργο Σεφέρη. Απ' ό,τι ξέρουμε δεν συναντήθηκαν ποτέ! Τα ξημερώματα μπουκάρανε κλέφτες, δεν βρήκανε χρήματα. 'Ένας, ό μικρότερος πή­ρε μαζί του έναν Καβάφη και έναν Μπαρτ. Φαίνεται το πρεζόνι, ήτανε διανοούμενος. 'Έ­νας άλλος άρπαξε τα Βαμμένα Κόκκινα Μαλ­λιά του Μουρσελά. Άλλος φεύγοντας πήρε ένα άλμπουμ του Μποστ. 'Επιτέλους κλέψανε βι­βλία! 'Ήτανε και πολλοί σαν παρέα.  Ένα φρι­κιό άρπαξε τα Μηχανάκια του Κουμανταρέα. Φεύγοντας άφησαν ανοιχτή την πόρτα για να μπαίνει η θάλασσα που δεν υπήρχε. Την άλλη μέρα, η σήμανση και ο βιβλιοπώλης μάζευαν: αποτυπώματα, γέλια και αποτσίγαρα. Μετά ο βιβλιοπώλης κάθισε στο σκαμνάκι του και διά­βασε ένα παιδικό βιβλίο της Άλκης Ζέη. Με αυτά και εκείνα, πέρασε και η άλλη μέρα και ήρθε η άλλη ίδια και απαράλλαχτη με την προ­ηγούμενη. Οι συγγραφείς συνομιλούσαν ξερο­βήχοντας. Και να ο Πολ Όστερ ο Αμερικανός γόης μιλάει για την Νέα Υόρκη με ένα χαμό­γελο του Χόλιγουντ και κάτι από Τσέχωφ! Και ο Τούρκος συγγραφέας Παμούκ χαμογελά  από το βάθος της βιβλιοθήκης. Τώρα μπήκε μία κοπελίτσα αεράτη και ζήτησε τη μετάφραση της Τζένης Μαστοράκη, του Φύλακα στην Σί­καλη του Σάλιντζερ. Το αγόρασε και έφυγε χο­ροπηδώντας! Μια γειτόνισσα φώναξε από απέναντι: «φύλαξε μου τα νέα βιβλία της Διδώς Σωτηρίου και της Μάρως Δούκα». Λεφτά δεν έβγαζε, αλλά πίστευε ότι πουλάει πνεύμα! Αυτό βέβαια σηκώνει μεγάλη συζήτηση όπως το αν «η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα». Το ηλιοβασίλεμα κοκκίνιζε τα Μαρξι­στικά βιβλία και έπιανε φωτιά το μαγαζί! 'Ερχότανε χειμώνας και έκλεινε την πόρτα, αφήνοντας τις αμαρτίες του απ' έξω. Η βιτρίνα έλαμπε, τα βιβλία δείχνανε την αλήθεια τους. Κοιτάζανε τους περαστικούς και χαμογε­λούσαν σε ποια χέρια θα πέφτανε (έχουνε και αυτά ψυχή και ας είναι χάρτινη). Σήμερα ο βι­βλιοπώλης είχε πολλή δουλειά ή τη φανταζό­τανε; Αρχίζει να τρέχει το μελάνι της νύχτας και γράφεται το μεγάλο βιβλίο της ζωής. Βάζει το κλειδί στην κλειδαριά και πάει στο απέναντι μπαρ για το ποτό του δρόμου της επιστροφής στο σπίτι του, που τον περιμένει ο σκύλος του μυρίζοντας τον αέρα. 
                                                    Μεταφραστής
στην Τζένη Μαστοράκη
  Το άρωμα της άλλης γλώσσας μας τυλίγει.
 Ξέρετε ο μεταφραστής ανακαλύπτει κείμενα που κατ' αρχήν του πάνε στην ιδιοσυγκρασία του και στην αισθητική του. Έκτος αν είναι πα­ραγγελία για μεροκάματο. Εμείς όμως μιλάμε γι' αυτούς που μεταφράζουν ό,τι επιθυμούν και επιλέγουν. Οι περισσότεροι είναι πολύγλωσσοι και ξέρουν δρόμους για να πλησιάσουν το κεί­μενο: θέατρο, ποίηση, πεζογραφία, δοκίμιο. Βέ­βαια πολλοί υποστηρίζουν ότι στη μετάφραση χάνονται πολλά. Άλλα φανταστείτε να μη γι­νόντουσαν. Θα επικρατούσε σκότος στην επι­κοινωνία των λαών. Εξ άλλου η λογοτεχνία είναι συγκοινωνούντα δοχεία και η μία γλώσ­σα μπολιάζει την άλλη έστω από   τη μετά­φραση. 'Έτσι λοιπόν το χέρι του μεταφραστή βρίσκει αυτά πού θέλει το μυαλό και το μάτι. Υπάρχουν άνθρωποι που μια ζωή έχουν στόχο και μεταφράζουν κείμενα δύσκολα αρ­χαίων και Λατίνων. Χρειάζεται βέβαια αφο­σίωση, ταλέντο και πολλές φορές να ξεχνάς τον εαυτό σου. Έχουμε την περίπτωση του ποιητή Νίκου Γκάτσου πού παρακολουθούσε τους ηθοποιούς στο θέατρο Τέχνης πώς εκφέρανε τα λόγια της μετάφρασης και επενέβαινε και διόρθωνε και συμμετείχε. Υπάρχουν ρέκτες σ' αυτόν τον πνευματικό τομέα που άφησαν εποχή και τρόπους. Ή ο Βασίλης Ρώτας που έμαθε αγγλικά και μετέφρασε όλο τον Σαίξπηρ μαζί με την Βούλα Δαμιανάκου.
Άλλοι περίεργοι που χρησιμοποιούν ψευδώ­νυμο και δεν γνωρίζουμε ποτέ το πραγματικό τους πρόσωπο. Μόνο φήμες και μια «αχλύ» για το βιογραφικό τους. Συνήθως είναι άνθρωποι νευρικοί μέσα τους. Έξω όμως ήρεμοι με ένα ελαφρύ τικ στα μάτια! Πάντα παραπονούνται ότι πληρώνονται λίγα από τους εκδότες. Πολ­λοί απ' αυτούς είναι και οι ίδιοι συγγραφείς. Οι επιλογές και οι προτάσεις τους δεν απέχουν πολύ από το λογοτεχνικό τους γούστο. Μερι­κοί απ' αυτούς ασχολούνται με το αστυνομικό μυθιστόρημα και το προτείνουν ανεπιφύλακτα. Ενώ οι ίδιοι δεν μοιάζουν περιπετειώδεις τύποι. Είναι η κλασική διάσταση οράματος και πραγματικότητος. Και λες «μα αυτός ο φιλήσυχος άνθρωπος μεταφράζει: περιπέτειες, φόνους, κατασκοπεία, πορνεία, κ.ά.». Εκείνοι όμως που μου δημιουργούν αισθήματα θαυμασμού, είναι οι ξένοι οι ελληνιστές πού μένουν πολλές φορές στην Ελλάδα και αφιερώνονται κυρίως στη μετάφραση της ποιήσεως. Αυτούς εγώ τους λέω Αγίους! 'Έτσι η επικοινωνία των λαών συντελείται με τους μεταφραστές και τις αποκαλύψεις των κειμένων. 'Ένα στοίχημα, ένα παιχνίδι ιδεών και χρωμάτων των λέξεων. 'Έτσι παράγεται φως μέσα στο σκοτάδι της ζωής μας. (Μιλάμε βέβαια για τους εκλεκτούς μεταφρα­στές).
Να υπενθυμίσω ότι οι μεταφράσεις κυρίως των θεατρικών έργων θέλουν κάθε εικοσαετία τουλάχιστον ξανά από την αρχή μετάφραση, γιατί ή καθημερινή γλώσσα προχωρά, αλλάζει και δίνει άλλα σήματα στους διάλογους. Είναι βέβαια λεπτή ή δουλειά, πόσο χρώμα θα βάλεις σε κάθε λέξη. Αυτό όμως οφείλεται στη δεξιο­τεχνία και στην προσωπικότητα του μετα­φραστή. Πολλές φορές η απόδοση παίζει ρόλο ανάλογα με το κέφι και σε τι φάση ψυχολογική βρίσκεται αυτός πού κάνει το εγχείρημα. Πολ­λοί βάζουν τον εαυτό τους μέσα στο κείμενο και αλλάζουν πολλά. Πολλοί όμως - και αυτό παίζει αναλόγως της προσωπικότητας του μεταφραστή - γι' αυτό μιλάνε: για μεταγραφή, απόδοση ή ελεύθερη ματιά στο κείμενο.

Τετάρτη, 31 Δεκεμβρίου 2014

ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ 2014

Τελευταία μέρα του χρόνου κι όλοι παραθέτουν τις βιβλιολίστες τους: Τα αδιάβαστα, τα διαβασμένα, τα καλύτερα, τα χειρότερα, κοκ. Ανεβάζω κι εγώ φωτογραφίες από τα βιβλία του 2014 που διάλεξα. 

Πρώτα παρουσιάζω την ξένη πεζογραφία.
 Από τα πενήντα δύο παρακάτω βιβλία τα περισσότερα είναι εξαιρετικά. Η κατάταξη είναι αξιολογική κατά το μάλλον ή ήττον:
Roger Martin du Gard, Ζαν Μπαρουά, Πόλις
Andre Gide, Οι κιβδηλοποιοί και Ημερολόγιο των Κιβδηλοποιών, Πόλις
Βασίλι Γκρόσμαν, Ζωή και πεπρωμένο, Γκοβόστη
Juan Gabriel Vasquez, Ο ήχος των πραγμάτων όταν πέφτουν, Ίκαρος
Geoffrey Chaucer,  Ιστορίες του Καντέρμπερυ,  Μελάνι  
 Henry James, Η δεύτερη ευκαιρία, Μελάνι
Τζον Τσίβερ, Φάλκονερ, Καστανιώτη
F. SCOTT FITZGERALD, Επιστροφή στη Βαβυλώνα και άλλες ιστορίες, Άγρα
Yoram Kaniuk, 1948, Πόλις
Robert Walzer, Τα αδέλφια Τάννερ, Ροές
Ota Pavel, Μια ζωή ψαρεύοντας, Ίκαρος
Hannah Kent, Έθιμα ταφής, Ίκαρος
Roberto Bolano, Φυλακτό, Άγρα
Antonio Tabucci, Ο μαύρος άγγελος, Άγρα
William Faulkner, Ο ξένος στο χώμα, Καστανιώτη
Rachel kushner, Τα φλογοβόλα, Ίκαρος
 Ρομέν Σλοκόμπ, Κύριε Διοικητά, Πόλις
Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ, Ένας φίλος του Κάφκα, Καστανιώτη
Χάλντορ Λάξνες, Και τα ψάρια τραγουδούν, Καστανιώτη
Laurent Mauvignier, Αυτό που εγώ ονομάζω λήθη, Άγρα
Vsevolod Mikhailovich Garshin,  Το κόκκινο λουλούδι, Πόλις  
Fyodor Dostoyefsky, το όνειρο ενός γελοίου, Ερατώ
Αλις Μονρό, Ακριβή μου ζωή, Μεταίχμιο  
Jean Echenoz, 14 ,  Ίκαρος    
Stefan Zweig, Το ταξίδι στο παρελθόν,  Μεταίχμιο
Stefan Zweig, Αμόκ και άλλες νουβέλες, Άγρα
Αντόν Τσέχοφ, Πολύχρωμες αφηγήσεις, Ροές
Αντρές Νέουμαν, Κατά μόνας, Όπερα
Αβραάμ Β. Γεοσούα, Ρετροσπεκτίβα, Πόλις
Γκράχαμ Γκρην, Οι θεατρίνοι, Πόλις
Melanie Wallace, Το γαλάζιο άλογο ονειρεύεται, Πόλις
Patrick Modiano, Στο καφέ της χαμένης νιότης, Πόλις
Colm Tóibin, Η διαθήκη της Μαρίας, Ίκαρος 
Ονόρε ντε Μπαλζάκ, Γκαμπαρά ή η ανθρώπινη φωνή, Σμίλη
Mario Vargas LLosa, Ένας διακριτικός ήρωας, Λιβάνη
Paul Auster,  Σάνσετ Παρκ, Μεταίχμιο
Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Καρδιά σκύλου, αντίποδες
Μίλαν Κούντερα, Η γιορτή της ασημαντότητας, Εστία
Sam Byers, Ιδιοπάθεια, Ίκαρος
Φίλιπ Μάγερ, Αμερικανική σκουριά, Καστανιώτη
Ίαν ΜακΓιούαν, Επιχείρηση ζάχαρη, Πατάκη
Donna Tartt, Καρδερίνα,  Λιβάνη
Pierre Lemaitre, Καλή αντάμωση εκεί ψηλά, Μίνωας
Ντάνιελ Κέλμαν, F, Καστανιώτη
David Sedaris, Ας συζητήσουμε για τον διαβήτη με κουκουβάγιες, Μελάνι
Χ. Μουρακάμι, Ο άχρωμος Ταζάκι Τσουκούρου και τα χρόνια του προσκυνήματός του, Ψυχογιός  
Juan Marsé, Τα τελευταία απογεύματα με την Τερέζα, εκδόσεις Πατάκη
Justin Torres, Εμείς τα θηρία,   εκδόσεις Πατάκη.
J.M. Coetzee,  Ένας αργός άνθρωπος,   Μεταίχμιο 
 Πατρίσια Ένχελ, Ζωή, Όπερα
Ζοέλ Ντίκερ, Η αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Κέμπερτ, Πατάκη
Philip Kerr, Άνθρωπος χωρίς ανάσα, Κέδρος
Ερίκ Ορσενά, Η επιχείρηση των Ινδιών, Σύγχρονοι ορίζοντες

Ελληνική Πεζογραφία:
Τα παρακάτω είναι τα βιβλία που εγώ πρόλαβα να διαβάσω:
Χρήστος Οικονόμου, Το καλό θα ‘ρθει από τη θάλασσα, Πόλις  
Νικόλας Σεβαστάκης, Γυναίκα με ποδήλατο, Πόλις
Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Νοέμβριος
Αχιλλέας Κυριακίδης, 360, Πατάκη
Νίκη Αναστασέα,  Τα άγρια περιστέρια, Καστανιώτη   
Ανδρέας Μήτσου, Η εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια, Καστανιώτη
Άκης Παπαντώνης,  Καρυότυπος, Κίχλη
Γιώργος Μητάς,  Το σπίτι, Κίχλη 
Γιώργος Κουτσούκος,  Ενυδρείο, Κίχλη 
Μιχάλη Γενάρη   Ο σαξοφωνίστας   Μεταίχμιο  
Μάρω Δούκα, Έλα να πούμε ψέματα, Πατάκη
Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Η πόλη και η σιωπή, Καστανιώτη
Ισίδωρος Ζουργός, Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο, Πατάκη
Μέλπω Αξιώτη, Ρεπυμπλίκ-Βαστίλλη, Άγρα
Αλίκη Ντουφεξή-Πόουπ, Το ακατέργαστόν μου, Εστία
Δημήτρης Φύσσας, Ο κηπουρός κι ο καιροσκόπος, Εστία
Αλέξανδρος Στεφανάκης, Το χάδι, Άγρα
Περικλής Σφυρίδης, Ζωοφιλικά…, Εστία
Χάρης Βλαβιανός, το αίμα νερό, Πατάκη
Μισέλ Φάις, Aegypiuw monachus, Πατάκη
Αύγουστος Κορτώ,  Το βιβλίο  της Κατερίνας, Πατάκη   
Μένης Κουμανταρέας, Ο θησαυρός του χρόνου, Πατάκη
Soloup, Αϊβαλί,Κέδρος (graphic novel)
Τ. Ζαφειριάδης, Π. Χριστούλιας, Χαρακώματα. Ιστορίες από την οδό γάγγραινας, Jemma press

                 
 Τα εξαιρετικά παρακάτω δοκίμια:
 Γ. Φαρίνου Μαλαματάρη, Το σχοίνισμα της γραφής, Gutengerg
Δ. Δασκαλόπουλος, Κ. Π. Καβάφης, η ποίηση και η ποιητική του, Κίχλη
Pierre Rosanvallon, Η κοινωνία των ίσων, Πόλις
Βαγγέλης Τζούκας, Οι οπλαρχηγοί του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο 1942-44, Εστία
Δημήτρης Τζιόβας, Κουλτούρα και λογοτεχνία, Πόλις
Bernard Williams, Αιδώς και ανάγκη…, Αλεξάνδρεια
Χόρχε Σεμπρούν, Ασκήσεις επιβίωσης, Πόλις
Ίταλο Καλβίνο, Τα αμερικανικά μαθήματα, Καστανιώτη
Δ. Παπανικολάου, «Σαν κ’ εμένα καμωμένοι, Πατάκη
Varlam Shalamov, Οι βιβλιοθήκες μου, Άγρα 
Nuccio Ordine, Η χρησιμότητα του αχρήστου, Άγρα
Δ. Κυρτάτας, Μαθήματα από την αθηναϊκή δημοκρατία, εκδόσεις του 21ου αιώνα
Στέφανος Τραχανάς, Το φάντασμα της όπερας, ΠΕΚ
Βίτολντ Γκομπρόβιτς, Διαθήκη, Πατάκη
Strahan Hew,  Α' Παγκόσμιος πόλεμος,   Γκοβόστης
Εύα Στάμου, Η επέλαση της ροζ λογοτεχνίας, Gutengerg
Ελένη Αρβελέρ, Σας μιλώ για το Βυζάντιο, Ερμής
Δ.Ν. Μαρωνίτης, Έπος και δράμα, από το χθες στο αύριο, Άγρα
ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ, τεύχη: 195-202
Ποίηση μεταφρασμένη:
Georg Trakl, Ποιήματα, Περισπωμένη
 Fernando Pessoa, Τα ποιήματα του Αλμπέρτο Καέιρο,  Gutenberg  
e.e. cummings, Λοιπόν ας φιληθούμε, Ερωτικά ποιήματα, Πατάκης
 Υβ Μπονφουά ,  Ποιήματα, Περισπωμένη
 Dante Alighieri, Πέτρινες ρίμες,   Άγρα  
Λεονάρντ Κοέν, Το βιβλίο του ελέους, Περισπωμένη

Ελληνική Ποίηση:
Κατερίνα  Αγγελάκη Ρουκ «Ποίηση 1963-2011»  Καστανιώτης
Γιώργος  Μαρκόπουλος, «Ποιήματα 1968-2010, Επιλογή» Κέδρος
Κική Δημουλά,  Δημόσιος καιρός, Ίκαρος
Διονύσης Καψάλης, Μια υπόθεση ευδαιμονίας, Άγρα  
Κώστας Καναβούρης, Έσπασε,  Μελάνι    
Μαρία  Πολυδούρη, Τα ποιήματα, Εστία
Κώστας Μόντης Ποίηση, ( δώδεκα τόμοι), Πάργα  
Ορέστης Αλεξάκης Το Ρόπτρο, Οι εκδόσεις των φίλων
Δώρα  Κασκάλη,  Ανταλλακτήριο ηδονών , Σαιξπηρικόν  
 Λεωνίδας Κακάρογλου,  Μνήμη σχεδόν πλήρης, Εστία,
 Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου,  Το ελάχιστο ψωμί της συνείδησης,  Μελάνι  
Δημήτρης Κοσμόπουλος, Κατόπιν εορτής, Ερατώ
Τασούλα Καραγεωργίου, Τι γίναν οι μαστόροι;,  Γαβριηλίδης
Λίνα Στεφάνου, Ανοηταίνετε ησύχως!,   Μελάνι  
Γιάννης Αντιόχου, Εκπνοές, Ίκαρος

Αυτές τις ποιητικές συλλογές πρόλαβα να διαβάσω και να ξεχωρίσω εγώ. Βγήκε όλος ο Σεφέρης, όλος ο Σαχτούρης , εκδόθηκε ο τελευταίος Καρούζος, ο  Γιάννης Δάλλας με τα «Ποιήματα 1988-2013»,  ο  Γιώργος Χ. Θεοχάρης, «Πιστοποιητικά θνητότητας» , ο Τίτος Πατρίκιος με το  «Λυσιμελής πόθος», ο  Μίμης Σουλιώτης με τίτλο : Αθήνηθεν,  ο Χρίστος Παπαγεωργίου με το «Κρύβε λόγια», ο Θ. Ρακόπουλος «Η συνωμοσία της πυρίτιδας», ο  Β.Αμανατίδης με το «μ_otherpoem», ο Γ.Ψάλτης με το «Παναγιές Ελένες», ο Λίνος Ιωαννίδης με το  Η θέση του χρόνου».
Γκαίτε, Χάινε,  Μιγέλ Λαμπορδέτα,  «Μεταφράσεις» του Ζήσιμου Λορεντζάτου ...Τι να πρωτοδιαβάσει κανείς; Νομίζω πως ο χρόνος θα αποδείξει την αντοχή των υλικών και το στέρεο του ποιητικού οικοδομήματος.
  

 Στην τελευταία εικόνα αστυνομική λογοτεχνία για πιο χαλαρές καταστάσεις. Ανάμεσά τους μερικά  εξαιρετικά βιβλιαράκια. Μεγαλώνοντας την εικόνα, βλέπετε τους τίτλους.

                                   ΚΑΛΑ ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!





Τρίτη, 22 Ιουλίου 2014

Καναβούρης Κώστας, Έσπασε, εκδόσεις Μελάνι.

Κλείνοντας το βιβλίο του Κώστα Καναβούρη μετά από μια πρώτη ανάγνωση κοιτάζω ξανά την εικόνα του εξωφύλλου. Παρουσιάζει μια κούνια εν κινήσει με χαλαρές τις αλυσίδες που τη συγκρατούν και ανάμεσά τους ο τίτλος της συλλογής:  «Έσπασε». Η συλλογή -επιτρέψτε μου την έκφραση- τα …σπάει! Σαν ένα περιδέραιο με διαμάντια ή μαργαριτάρια  που έσπασε και ξεχύθηκαν οι πολύτιμοι λίθοι ή  οι πέρλες στο πάτωμα.

Σκύβω και ξαναπιάνω ένα-ένα τα διαμάντια της συλλογής που αποτελείται από ποιήματα του ενός-δύο, άντε το πολύ τριών στίχων και ξεχύνεται μπρος στα μάτια μου το φως, το πολύτιμο φως της ποίησης, σα βόμβα μεγατόνων, όσο κι αν ο σεμνός ποιητής μας παροτρύνει να κρατήσουμε τις δέουσες αποστάσεις:
«Ποιητής χαμηλών μεγατόνων.
  Απομακρυνθείτε».
Τυχερή η Ευγενία που της έχουν χαρίσει τέτοια διαμαντικά, τέτοιο περιδέραιο. Τα πιάνω ένα-ένα, τα απολαμβάνω πρισματικά με το μεγεθυντικό φακό του αδαούς αναγνώστη που ανακαλύπτει κρίκους πολύτιμους για την επανασύνδεση του κουρασμένου ανθρώπου  με  την πραγματική ζωή.
«Ζω. / Ο ενεστώς του μέλλοντος.»   «Άδηλο υλικό το ποίημα· σαν το γυαλί./Σπάζει εκεί που δεν το περιμένεις.»
Και μπλέκω τη Φιλοσοφία της Ύπαρξης με τη Γραμματική της Ποίησης και τη Γεωλογία του Όντος. Αφορισμοί απαύγασμα της παντοτινής Ποίησης, λέξεις που θαρρείς καρφώνονται σαν πρόκες και μένουν εκεί εξαγνίζοντας το παρόν μας. Και ο ποιητής που γίνεται ο ίδιος Όμηρος του εαυτού του  έχει εμάς ως αυτόπτες μάρτυρες.
«Τα ποιήματα δεν έχουν αναγνώστες,/ Έχουν αυτόπτες μάρτυρες».
 Προσπαθούμε να προλάβουμε. Ο κάθε ποιητικός κόκκος θα αποτελέσει ένα κλειδί για την έρημο. Με την ποίηση τού ελαχίστου και τη λακωνικότητα, τη σπουδαία αυτή ποιητική αρετή:  «Να λες τη σιωπή/ Με όλο και λιγότερες λέξεις». Και αλλού:
«Ο στίχος είναι μια γιορτή/ Το ποίημα είναι πένθος».  
«Στεγνώνω την όραση Με αεράκι θελήσεως.» Γρήγορα, γιατί  «Η μνήμη καλπάζει εν κατόπτρω», ενώ «Αν βγεις απ’ το κορμί σε περιμένει θάνατος. /Κι αν μείνεις μέσα, φτώχεια». Και «Μην μπεις μέσα,/ Ο τάφος σου είναι ναρκοθετημένος».
Και φτάνω στο     «Μες στην πλατεία της κραυγής/
                              Τα σύμφωνα ζητιανεύουν.»
Άιντε τώρα να πεις τι σημαίνουν για σένα δυο στίχοι. Να μιλήσεις για πληθωρισμό φωνηέντων, ήχων ηχηρών, πλεονασμό, υπερ-πληθώρα ένα πράγμα, παρουσία καταναλωτικού κλίματος και τα φτωχά τα σύμφωνα να ζητιανεύουν ταίρι σε μια γεμάτη φωνασκούσα πλατεία, να θέλουν να ενώσουν τη μοναξιά τους, να αποτελέσουν συλλαβή, να στερεώσουν την παρουσία τους, να γίνουν ποίηση. Η ανάπτυξη ενός επιφωνήματος όπως μας την όρισε ο Πωλ Βαλερύ. 
Και να σκεφτείς τη διαφορά που επισημαίνεται σε ένα άλλο σπάραγμα, σε ένα άλλο ψήγμα: « Άλλη η αγάπη του ξυλουργού/ Άλλη του ξυλοκόπου». 
Και προσοχή, γιατί ο ποιητής μας επισημαίνει: «Γεράκι το κορμί/ Τρώει τα σπλάχνα του.» και σε ένα άλλο μονόστιχο: «Να προσέχεις τα ερωτηματικά, στάζουν». Ή αλλού: «Είναι πολύς καιρός/που άφησες το ποίημα πεινασμένο./Να προσέχεις.». Η κατάσταση βέβαια με τα ερωτηματικά που θέτει η ποίηση μπορεί να επιδεινωθεί, να γίνει απάντηση. Οι αρνητές της ποίησης ή οι ανυποψίαστοι αναγνώστες της ας προσέχουν, γιατί ο ποιητής μπορεί να ενεργοποιήσει τον εκρηκτικό μηχανισμό:  «Κουβαλάω απάνω μου ποιήματα/κι έχω ρυθμίσει τον μηχανισμό.»
Κομποσκοίνι θρησκευομένων να το πω, κομπολόι ηλεκτροφόρο φιλοσοφούντων; Στίχο το στίχο, κόμπος, λυγμός, ήχος, προσευχή, επίκληση, φιλοσοφικό επιμύθιο.
«Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου/ Και έρεβος η ποίηση».
«Ενός λεπτού σιγή. Για πάντα».
«Ζούμε γιατί φοβόμαστε».
Κι άλλα πολλά από αυτά που τα σημειώνουμε σε μπλοκάκια και τα διαβάζουμε ξανά και ξανά, που συνομιλούν με το Μικρό Ναυτίλο του Ελύτη και τους στοχασμούς του Σαχτούρη, της Δημουλά και του Εμπειρίκου τις δροσοσταλίδες και τα ανασύρουμε θέτοντάς τα σε ημερήσια θέαση στο status της σελίδας μας στα κοινωνικά δίκτυα, και μας βοηθούν να ανα-στοχαστούμε. Αυτό καταφέρνει ο ποιητής. Και η ηχώ επαναλαμβάνεται:
«Έσπασε. Αντηχεί».  "Εμείς δεν ήμασταν στην αρπαγή. Δουλεύαμε έξω· στα ποιήματα" και "Επί των κυμάτων μπορεί να είναι εύκολο. Επί των γραμμάτων δεν είναι."

                              Καλά μακροβούτια στις θάλασσες της ποίησης.



Παρασκευή, 18 Ιουλίου 2014

Γκάρσιν Β.Μ., “Το κόκκινο λουλούδι”, Πόλις 2014

Η ρωσική λογοτεχνία μας έχει δώσει καταπληκτικά κείμενα που περιγράφουν, ψυχογραφούν την κατάσταση που χαρακτηρίζουμε ως τρέλα και πολλές φορές έχουμε ταξιδέψει  παρέα με «το ημερολόγιο ενός τρελού» του Γκόγκολ, το «Θάλαμο Νο 6»του Τσέχοφ  που διαβάσαμε πρόσφατα ή κάμποσους από  τους ήρωες του Ντοστογιέφσκι που ακροβατούν γέρνοντας  στο εδώ και το εκεί. Ένα τέτοιο κείμενο το διή­γη­μα του Βσέ­βο­λο­ντ Μι­χαή­λο­βι­τς Γκάρ­σιν,  «Το κόκ­κι­νο λου­λού­δι»  σε με­τά­φρα­ση  Δημ. Τρια­ντα­φυλ­λί­δη από τις εξαιρετικές εκδό­σεις Πό­λις που η θέση του είναι ανάμεσα στα κλασικά του είδους. 

  «Το κόκ­κι­νο λου­λού­δι», λοιπόν, ένα αριστούργημα από ένα συγγραφέα που ήξερε τα πράγματα από μέσα, αφού υπήρξε τρόφιμός ψυ­χια­τρι­κού  ασύλου,  κάτι σαν το δικό μας τον Βι­ζυη­νό μάς απασχολεί και μας κάνει να το διαβάσουμε δυο φορές και να αντιγράψουμε δυο τρεις σελιδούλες και να τις χρησιμοποιήσουμε ως παράλληλο στη μυστική παπαρούνα του Μυριβήλη .
Δεν θα πω πολλά. Κρατήστε μόνο πως ο ήρωας σαν το Δον Κιχώτη τα βάζει με τις παπαρούνες στον κήπο του ψυχιατρικού καταστήματος, τα λουλούδια του κακού, τη σήψη, τη διαφθορά. Αυτό που θα απασχολήσει ιδιαίτερα το φιλόλογο της Β΄ Λυκείου στο μάθημα της Λογοτεχνίας είναι να δουν τα παιδιά τι συμβολίζουν εδώ οι παπαρούνες και να τις συνδέσουν με το απόλυτο κακό που ο ήρωάς μας ως σωτήρας θέλει να εξαφανίσει.  
"Ο ασθενής ένιωσε ότι από το λουλούδι, μακριά, το κακό χύνεται ρυάκια όμοια με φίδια"

Έχουμε στην κατοχή μας μια καλαίσθητη έκδοση, η μετάφραση έχει γίνει απευθείας από τα Ρωσικά, ένα διαμαντάκι που το διαβάζεις ξανά και ξανά. Μακάρι  να δούμε μεταφρασμένα και άλλα διηγήματα του Γκάρσιν.

Παρασκευή, 11 Ιουλίου 2014

Βιβλία του 2014 που φχαριστήθηκα διαβάζοντάς τα.

Συζητώντας με φίλους τις αναγνωστικές μας επιλογές αποφάσισα να γνωστοποιήσω τα βιβλία που χάρηκα διαβάζοντάς τα το πρώτο εξάμηνο του 2014. Ανάμεσά τους βρίσκονται σπουδαία βιβλία που θα συζητηθούν από τους κριτικούς της Λογοτεχνίας, εάν αυτό δεν έχει ήδη γίνει. Η παρουσίαση θα είναι περισσότερο φωτογραφική. Αν σας ενδιαφέρει, κρατήστε σημειώσεις, αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες στο διαδίκτυο για το βιβλίο που θέλετε ή στείλτε μου μήνυμα αν νομίζετε πως μπορεί να σας ενδιαφέρει η γνώμη μου. Όλα τα βιβλία στις φωτογραφίες θα τα χαρακτήριζα εξαιρετικά, άξια μα διαβαστούν.
Αβραάμ Γεοσούα, Ρετροσπεκτίβα, εκδόσεις Πόλις
Romain Slocombe, Κύριε Διοικητά, εκδόσεις Πόλις
Gilles Martin-Chauffier , Το Παρίσι εν καιρώ ειρήνης, εκδ. Πόλις
ΒΑΣΙΛΙ ΓΚΡΟΣΜΑΝ, ΖΩΗ και ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ, εκδ. Γκοβόστη
Sam Byers, Ιδιοπάθεια, εκδ. Ίκαρος
Ota Pavel, Μια ζωή ψαρεύοντας, εκδ. Ίκαρος
Colin Toibin, Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ, εκδ. Ίκαρος
Juan Gabriel Vasquez, Ο ήχος των πραγμάτων όταν πέφτουν, εκδ. Ίκαρος
Jean Echenoz, 14, εκδ. Ίκαρος
ΤΖΟΥΛΙΑΝ ΜΠΑΡΝΣ, Τα τρία επίπεδα της ζωής, εκδ. Μεταίχμιο
PAUL AUSTER, Η τριλογία της Νέας Υόρκης, εκδ. Μεταίχμιο
JHUMPA LAHIRI,  Εκεί όπου ανθίζουν οι υάκινθοι,   εκδ. Μεταίχμιο
ΤΖΑΣΤΙΝ ΤΟΡΡΕΣ, εμείς τα θηρία, εκδ. Πατάκη
ΧΟΥΑΝ ΜΑΡΣΕ, τα τελευταία απογεύματα με την Τερέζα, εκδ. Πατάκη
ΖΟΕΛ ΝΤΙΚΕΡ, Η αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Χέμπερτ, εκδ. Πατάκη
ΙΑΝ ΜΑΚΓΙΟΥΑΝ, Επιχείρηση Ζάχαρη, εκδ. Πατάκη
E.l. DOCTOROW, Χόμερ και Λάνγκλεϋ, εκδ. Πατάκη

ΧΑΛΝΤΟΡ ΛΑΞΝΕΣ, Και τα ψάρια τραγουδούν, εκδ. Καστανιώτη
ΓΟΥΙΛΙΑΜ ΦΩΚΝΕΡ, Ο ξένος στο χώμα, εκδ. Καστανιώτη
ΝΤΑΝΙΕΛ ΚΕΛΜΑΝ,  F,  εκδ. Καστανιώτη
ΤΖΩΝ ΤΣΙΒΕΡ, Ο κολυμβητής, εκδ. Καστανιώτη
Robert WALSER, Τα αδέλφια Τάννερ, εκδ. Ροές
ΦΡΑΝΣΙΣ ΣΚΟΤ ΦΙΤΖΕΡΑΛΝΤ, Όμορφοι και καταραμένοι, εκδ. Ερατώ
ΦΙΟΝΤΟΡ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ, Το όνειρο ενός γελοίου, εκδ. Ερατώ
ΑΝΤΟΝΙΟ ΤΑΜΠΟΥΚΙ, Ο μαύρος άγγελος, εκδ. Άγρα
ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ, Ρεπυμπικ-Βαστίλλη, εκδ. Άγρα
ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΜΠΟΛΑΝΙΟ, Φυλακτό, εκδ. Άγρα
GEORGES BATAILLE, Ο νεκρός, εκδ. Άγρα
F.S. FITZGERALNT, Επιστροφή στη Βαβυλώνα και άλλες ιστορίες, εκδ. Άγρα
 DAVID SEDARIS, Ας συζητήσουμε για το διαβήτη με κουκουβάγιες, εκδ. Μελάνι

MARIO VARGAS LLOSA, ένας διακριτικός ήρωας, εκδ. Λιβάνη
 ΜΙΛΑΝ ΚΟΥΝΤΕΡΑ, Η  γιορτή της ασημαντότητας, βιβλιοπωλείο της ΕΣΤΙΑΣ
ΠΟΛ ΤΖΟΝΣΤΟΝ, Το στίγμα της προσοσίας, εκδ. Ψυχογιός
Ian Rankin, Στον τάφο κάποιου άλλου, εκδ. Μεταίχμιο
Herman Koch, Το δείπνο, εκδ. Μεταίχμιο
GEORGES SIMENON, Τα Χριστούγεννα του Μαιγκρέ, εκδ. Άγρα
GEORGES SIMENON, Σεληνιασμός, εκδ. Άγρα
MARGERY ALLINGHAM, Ένας τίγρης στην αιθαλομίχλη, εκδ. Άγρα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ:
ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ, Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο, εκδ. Πατάκη
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ, Το βιβλίο της ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ, εκδ. Πατάκη
ΜΙΣΕΛ ΦΑΪΣ, Aegypius monachus, εκδ. Πατάκη
ΧΑΡΗΣ ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ, Το αίμα νερό, εκδ. Πατάκη
ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, 360, εκδ. Πατάκη


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΥΣΣΑΣ, Ο κηπουρός και ο καιροσκόπος, βιβλιοπωλείο της ΕΣΤΙΑΣ
ΑΛΙΚΗ ΝΤΟΥΦΕΞΗ-ΠΟΟΥΠ, Το ακατέργαστόν μου, βιβλιοπωλείο της ΕΣΤΙΑΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΖΑΜΙΩΤΗΣ, Η πόλη και η σιωπή, εκδ.Καστανιώτη
ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΗΤΣΟΥ, Η εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια, εκδ.Καστανιώτη
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, δημόσιες ιστορίες, εκδόσεις Πηγή
ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ, Το χάδι, εκδ. Άγρα

ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΛΛΙΦΑΤΙΔΗΣ, Γράμματα στην κόρη μου, εκδ. Γαβριηλίδης
ΜΑΚΗΣ ΤΣΙΤΑΣ, Μάρτυς μου ο θεός, εκδ. Κίχλη

Εύα Στάμου, Η επέλαση της ροζ λογοτεχνίας, εκδ. Gutenberg
ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ, Η γοητεία της μυθοπλασίας,
ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ, Πώς διαβάζουμε
                            ( 3 βιβλία για την παραλογοτεχνία και τη  ροζ λογοτεχνία)
ΟΡΟΠΕΔΙΟ 13, Σελίδες για το Μιχάλη Κατσαρό

DANTE ALIGHIERI, Πέτρινες ρίμες, Άγρα
LEONARD COHEN, Το βιβλίο του ελέους, εκδ. Περισπωμένη
ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ, Τα ποιήματα, ΕΣΤΙΑ
ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ, Δημόσιος καιρός, εκδ. Ίκαρος
ΙΤΑΛΟ ΚΑΛΒΙΝΟ, Τα αμερικίκά μαθήματα, Καστανιώτης
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΡΑΧΑΝΑΣ, Το φάντασμα της όπερας, ΠΕΚ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, Κ. Π. Καβάφης, Η ποίηση και η ποιητική του, εκδ. Κίχλη
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΟΒΑΣ, Κουλτούρα και λογοτεχνία, εκδ. Πόλις

Στην παραλία, στο σπίτι, σε διακοπές ή στην ανάπαυλα τα βιβλία είναι εξαιρετική παρέα, Αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες και ιδρωμένα χέρια. Δεν κακιώνουν, μα απλώνουν μπροστά μας τη μνήμη της ανθρωπότητας. Με καθαρό μυαλό, με λογισμό και μ' όνειρο, ας συνεχίσουμε αυτό το ταξίδι.